Meksika Körfezi’nden Ege’ye Uzanan Olağanüstü Göç: Yılan Balıkları Bafa Gölü’nde
Meksika Körfezi’nin derinliklerinden yola çıkarak yaklaşık 7 bin kilometrelik zorlu bir okyanus yolculuğunu tamamlayan yılan balığı türleri, Türkiye’nin incisi Aydın ve Muğla arasındaki Bafa Gölü’ne ulaştı. Bu inanılmaz göç, doğanın mucizelerinden biri olarak kabul edilirken, balıkların tezgahlardaki yerini almasıyla birlikte hem sofralarımıza hem de bilimsel çalışmalara konuk oluyor.
Doğal Bir Savunma Kalkanı: Yılan Balığının Bilimsel Potansiyeli
Bafa Gölü’ne ulaşan yılan balığı, sadece lezzetiyle değil, aynı zamanda sunduğu sağlık faydalarıyla da dikkat çekiyor. Kilosu yaklaşık 700 TL’den alıcı bulan bu özel balık, vücut direncini artırmasıyla biliniyor. Ancak bu balığın hikayesi bununla sınırlı değil. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ) Teknokent bünyesinde faaliyet gösteren Karya Farma HBX, yılan balıklarını yeni nesil akıllı biyolojik savunma sistemleri geliştirmek amacıyla Ar-Ge çalışmalarında kullanıyor.
Karya Farma HBX Ar-Ge ekibinden Kimyager Aslı Aktaş, yılan balığının doğadaki en güçlü biyolojik savunma modellerinden birini temsil ettiğini vurguluyor. Aktaş, “Meksika Körfezi’nden başlayarak yaklaşık 7 bin kilometrelik bir yolculukla Ege’ye ve Bafa Gölü havzasına ulaşan yılan balığı, doğadaki en güçlü biyolojik savunma modellerinden birini temsil etmektedir. ADÜ Teknokent bünyesinde uzun yıllar süren Ar-Ge çalışmaları sonucunda ortaya çıkan 18 spesifik patent çalışmamızda, bu tür doğal dayanıklılık mekanizmaları önemli bir yer tutmaktadır. Yılan balığının hücresel dayanıklılığı ile Ege’nin endemik bitkilerinin moleküler özelliklerinin bir araya gelmesi, yeni nesil akıllı biyolojik savunma sistemleri açısından bilimsel olarak son derece heyecan verici” ifadelerini kullandı.
Yılan Balığının Olağanüstü Yaşam Döngüsü ve Dayanıklılığı
Türkiye’nin önemli sulak alanlarından biri olan Bafa Gölü’nün bu özel misafirleri, havaların soğumasıyla birlikte balıkçıların tezgahlarını süslemeye başladı. Yılan balıklarının üremek amacıyla yaklaşık 7 bin kilometre yol kat ederek Meksika’daki Sargasso Denizi’ne gittikleri ve burada yumurtladıktan sonra ergin bireylerin yaşamlarını tamamladığı biliniyor. Yavrular ise Akdeniz sularını takip ederek Büyük Menderes Nehri aracılığıyla Bafa Gölü’ne ulaşıyor.
Karya Farma HBX Ar-Ge Kurucusu Hakan Başlık, yılan balıklarının bu karmaşık yaşam döngüsünün yanı sıra olağanüstü dayanıklılığına da dikkat çekiyor. Başlık, “Yılan balıkları acı veya tatlı sularda yaşayabilir. Bafa Gölü’nde yoğun olarak bulunur. Ancak üremek için 7 bin km. yol kat ederek Sargasso Denizi’ne gidip burada yumurtladıktan sonra ergin yılan balıkları ölür. Yavruları Akdeniz sularına girerek, Büyük Menderes Nehri vasıtasıyla Bafa Gölü’ne gelir. Yılan balıklarının bu ilginç hayat hikayesi kadar olağanüstü dayanıklılığı, hücresel savunma mekanizmaları ve çevresel adaptasyon gücüyle de ilginç ve muhteşemdir. Yaşam döngüsü Meksika Körfezi’nde başlayan yılan balıkları, Atlas Okyanusu’nu aşarak Avrupa iç sularına ve Ege havzasına ulaşıyor. Yaklaşık 7 bin kilometreyi bulan bu uzun göç süreci boyunca karşılaşılan sıcaklık değişimleri, tuzluluk oranları, patojenler ve yoğun çevresel stres faktörlerine rağmen hayatta kalabilmeleri, uzmanlara göre yılan balığını doğadaki en güçlü biyolojik savunma örneklerinden biri haline getiriyor. Bu olağanüstü biyolojik dayanıklılık, son yıllarda yürütülen bilimsel araştırmalarda yeni nesil biyolojik savunma sistemleri için stratejik bir esin kaynağı olarak değerlendiriliyor” şeklinde konuştu.
Besin Değeri Yüksek, Şifa Kaynağı: Yılan Balığının Sağlığa Katkıları
Yapılan besin analizleri, yılan balığının yüksek besin değerini ve biyolojik gücünü ortaya koyuyor. Yılan balığı, A, D ve B12 vitaminleri, omega-3 yağ asitleri, yüksek kaliteli protein ile fosfor, potasyum, demir ve çinko gibi mineraller açısından oldukça zengin bir içeriğe sahip. Bu zenginlik, bağışıklık sistemini güçlendirmeden hücresel enerji üretimine, inflamasyon dengesinden doku yenilenmesine kadar birçok vücut fonksiyonunda önemli rol oynuyor.
Uzmanlar, yılan balığının içerdiği biyokimyasal mekanizmaların özellikle kanser araştırmaları başta olmak üzere enfeksiyon hastalıkları, otoimmün ve nörodejeneratif hastalıkların tedavisinde koruyucu ve destekleyici bir rol oynayabileceğine işaret ediyor. Karya Farma olarak bu alanda yürüttükleri çalışmaları sürdürdüklerini belirten yetkililer, yılan balığının sunduğu bilimsel ve tıbbi potansiyelin büyük önem taşıdığını vurguluyor.
